بررسی دوزهای تکنسیوم-99m در تصویربرداری‌های طبی

Abstract

چکیده

تصویربرداری‌های طبی با استفاده از رادیوایزوتوپ ( )  یکی از مهم‌ترین و پرکاربردترین روش‌های تصویربرداری های تشخیصی در طب هسته‌ای معاصر محسوب می‌شود و نقش اساسی در ارزیابی مریضی­های استخوان، کلیه، قلب، مغز و غده تایراید دارد. این رادیونوکلاید به‌دلیل نیمه‌عمر فزیکی کوتاه حدود 6 ساعت، انرژی مناسب فوتون گاما ( ) و امکان تولید در سایکلوترون و ژنراتورهای مولیبدنیوم-99/تکنسیوم-99m، به‌عنوان انتخاب نخست در رادیوداروهای تشخیصی شناخته می‌شود. با وجود دوز نسبتاً پایین اشعه در این روش‌ها، ارزیابی دقیق دوز جذبی و دوز مؤثر مریضان برای تضمین ایمنی اشعه­­ای و حفظ کیفیت تصویربرداری ضروری است. این مقاله یک مطالعه مروری و تحلیلی است که چارچوب‌های فزیکی و دوزیمتری کاربردهای  را با تمرکز بر مدل دوزیمتری داخلی MIRD و روش‌های مبتنی بر بیوکینتیک(حرکت رادیودارو) بررسی می‌کند. داده‌های ستندرد منتشرشده توسط نهادهای بین‌المللی معتبر مورد تحلیل قرار گرفته و دامنه دوزهای مؤثر ناشی از پروسیجرهای مختلف تصویربرداری با  مقایسه شده است. نتایج نشان می‌دهد که دوز مؤثر در کاربردهای تشخیصی این رادیوایزوتوپ معمولاً در محدوده چند میلی‌سیورت قرار دارد، به‌طوری‌که بیشترین دوز به تصویربرداری‌های قلبی و کمترین دوز به اسکن تایراید تعلق می‌گیرد. همچنین، نقش اصول حفاظت اشعهیی به‌ویژه اصل ALARA و استفاده از سطوح مرجع تشخیصی (DRL) در بهینه‌سازی دوز تأکید قرار گرفته است. در نهایت، این مطالعه نشان می‌دهد که اجرای دقیق رهنمودهای سازمان‌های بین‌المللی مانند IAEA، ICRP و EANM و مشارکت فعال فزیک‌دانان هسته‌ای می‌تواند منجر به کاهش خطرات اشعه، بهبود کیفیت تصویربرداری و ارتقای ایمنی مریضان، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه مانند افغانستان، گردد.